Category: Fruska Gora Istorija

Područje Fruške gore nalazi se na granici prostiranja umereno kontinentalne klime, a zbog promena klimatskih karakteristika duž visinskog gradijenta i uticaja šumskog pokrivača ovde klima ima supkontinentalne karakteristike.

Svojim položajem, oblikom i vegetacijom Fruška gora utiče na stvaranje specifične lokalne klime, koja se donekle razlikuje od klime okolnog područja.

Ono što je interesantno je da, iako je Fruška gora niska planina, porastom visine klima postaje sve vlažnija i hladnija, tako da na grebenima ima odlike planinske klime sa hladnijom zimom i svežijim letom.

Vrednost srednje godišnje temperature je 11,2 * C, a Fruška gora spada
u oblasti gde je stepen relativne vlažnosti vazduha uglavnom osrednj (76%). Prema vrednostima za srednju mesečnu visinu padavina, najvlažniji meseci su maj i juni, zatim decembar, a najsuvlji meseci su septembar i oktobar. Područje Fruške gore je najbogatije padavinama u Vojvodini. Meteorološka prognoza za Frušku goru je weather.yahoo.com.

Hidrologija

Hidrografska mreža Fruške gore veoma je gusta i relativno pravilno raspoređena,a površinske vode su predstavljene izvorima,vrelima,gustom rečnom mrežom,barama i veštačkim jezerima.

Najduži potoci i reke nalaze se na severnoj padini Fruške gore,dok su potoci južne padine znatno kraći jer relativnu visinu Fruške gore smenjuje sremska lesna zaravan. Za turiste i posetioce Fruške gore posebno su interesantna fruškogorska jezera: Borkovačko, Pavlovačko, Bruje, Moharač, Bešenovačko, Manđeloško, Ledinačko….

Geografija

Fruška gora se nalazi između 45* 0” I 45* 15” severne geografske širine i između 16* 37” i 18* 01” istočne geografske širine.Prostire se između reka Dunava sa severa i Save na jugu ukupne dužine 80 km i širine 15 km. Spada u niske planine, najviši vrh je Crveni čot (539 m), a poznati vrhovi su još: Veliki gradac 471 m, Iriški venac451 m, Stražilovo 321 m…

Kako Stici Na Frusku Goru?

Kako stići na Frušku goru iz pravca:

  • Subotice – (autoputem E 75 SU-NS-BG izlazak na Novi Sad,Sr.Karlovce ili na Bešku). Udaljenost od Subotice do Iriškog venca 118 km, Iriga 128 km, Beočina 121km, Sr.Karlovaca 118 km
  • Novog Sada ( ka Iriškom vencu, ka Sremskim Karlovcima ili ka Beočinu, svejedno, odmah ste na padinama Fruške gore)
  • Beograda (autoputem E 70 BG-ZG izlazak na Inđiju,Rumu,Sremsku Mitrovicu ili Šid u zavisnosti od toga gde želite da stignete na Frušku goru). Udaljenost od Beograda do Iriškog venca 85 km, Iriga 75 km, Beočina 99 km, Sr.Karlovaca 79 km
  • Gradovi koji se jednim svojim delom ili u celosti nalaze na obroncima i padinama Fruške gore: Šid, Sr.Mitrovica, Ruma, Inđija, Irig, Sr.Karlovci, Beočin, Bačka Palanka i Novi Sad.

Geologija

Što se geološke građe tiče, Fruška gora je veoma raznolika i sastoji se od stena raznovrsnog sastava, načina i vremena postanka. Paleozojske tvorevine čine jezgro Fruške gore, a najrasprostranjenije su filiti i liskunoviti krečnjački škriljci. Mezozojske tvorevine prisutne su u manjoj meri i javljaju se u vidu uskih zona male debljine (trijanski crveni i sivi peščari). Tercijarne tvorevine su znatno rasprostranjene i to uglavnom u građi perifernih delova Fruške gore (slojevi sa ugljem, lajtovačkim krečnjacima, laporcima…). Kvartarne tvorevine prisutne su u vidu debelih naslaga lesa koje pokrivaju niže delove Fruške gore i obiluju biljnim i životinjskim fosilima…

O bogatoj istoriji Fruške gore najviše nam govore fosili morskih školjki, puževa, ježeva, korala; zatim fosili palmi, mamuta, irvasa, bizona i drugih sisara. Zahvaljujući ovim vrednostima područje Fruške gore je svojevrstan muzej u prirodi sa značajnom ulogom u edukaciji i obrazovanju, kao deo
geološke-istoriske i kulturne baštine Vojvodine, Evrope i sveta.

Flora Fruške gore je veoma raznolika i specifična sa preko 1500 vrsta biljaka. Ovako velikom raznovrsnošću Fruška gora može da se poredi sa mnogo većim i višim planinama u Srbiji.

Na širem području Fruške gore skrivenosemenice čine više od 90% ukupne flore,dok papratnjače i golosemenice čine preostalih 10%. Mnoge od ovih vrsta su na listi zaštićenih prirodnih retkosti. Fruška gora je posebno interesantna i poznata po veliko broju (preko 700) lekovitih biljaka,od kojih su veći deo atohtone “divlje”vrste,a manji deo su alohtone -gajene viljke.

Područje Fruške gore je u celini šumsko područje,a površina pod šumom je na 23.000 ha ( dok je nekada pod šumom bilo i 130.000 ha), najviše zahvaljujući delovanju čoveka koji je u prošlosti iskrčio veliki deo šuma i pretvorio ih u livade, utrine, njive, vinograde i voćnjake… Danas su na Fruškoj gori najzastupljenije šume hrasta kitnjaka, bukve, graba i lipe, a nešto ređe četinari, čak se u stručnim krugovima smatra da je najveća koncentracija lipove šume u Evropi baš na našoj Panonskoj lepotici-Fruškoj gori. Močvarna i barska vegetacija se nalaze uglavnom na nižim nadmorskim visinama uz reke Dunav, Savu i veće potoke.

Gljive se najviše sreću na pašnjacima, livadama i šumama (na zemljištu koje se ne obrađuje). Do sada je registrovano preko 500 vrsta gljiva,a poznatije jestive pečurke su: sunčanica, paprena mlečnica, lisičarka, đurđevača, poljska i šumska rudnjača, modrikača, jablanovača, vrganj… dok se bukovači i zimskoj velurki pripisuju i lekovita svojstva. Oprez za one posetioce koji slabije poznaju i razlikuju gljive, jer su na Fruškoj gori prisutne i neke smrtonosne gljive (zelena pupavka, panterovka) kao i manje otrovne (žuta pupavka, muhara, ludara, bljuvara..).

Životinjski svet Fruške gore je veoma bogat i raznovrstan, a za posetioce i turiste najzanimljivije su: ribe nastanjene u veštačkim jezerima (uglavnom gajene zbog ribolova), gmizavci (svi neotrovni osim Vipera berus-šarka, koja se jeko retko sreće), sisari (jelen, srna, šakal, divlja mačka, lisica,divlja svinja..) i ptice (zastupljene sa preko 200 vrsta, a interesantne su grabljivice:orao krstaš, orao kliktavac, patuljasti orao, stepski soko, mrka lunja, kratkoprsti kobac…).

Tokom vožnje ili pešačenja po Fruškoj gori, neretko ,možete sresti neku od gore navedenih životinja i susret ovekovečiti predivnom fotografijom (ako ste ubedljivi možda napravite i selfi :).

Pre 30 miliona godina teritorija Fruške gore se većim delom nalazila ispod površine Panonskog mora, a najviši vrhovi su bili samo ostrva u moru. Klima je bila suptropska, a padine “ostrva Fruška gora” su bile obrasle Taksodijom i Sebal palmama.

Pre nešto manje od milion godina, usled pomeranja tla je nestalo Panonsko more i pojavila se Fruška gora približna današnjem svom geografskom izgledu: Dunav, Sava, močvare, ritovi, plodne padine…

U vreme Ledenog doba, pre više od 60.000 godina Frušku goru su nastanjivali Neandertalci, koje su kasnije potisnuli sposobniji Kromanjonci.  

Praistorijsko Vreme

U praistorijsko vreme, prema materijalnim ostacima dobijenim iskopavanjima, Fruška gora je bila uglavnom naseljena u priobalju Dunava. U planinski masiv obrastao šumom čovek je zalazio samo radi lova ili traženja privremenog skloništa za vreme opasnosti. Praistorijski lokaliteti, iz vremena prvih naseljavanja čoveka na ovom području pripadaju kereškoj i starčevačkoj kulturi (stariji neolit), vinčanskoj kulturi (mlađi neolit) i metalnom dobu.

Za vreme starih Rimljana,u antičkom periodu, Fruška gora je bila poznata kao Alma Mons što je u prevodu ‘plodno brdo’ (padine su bile obrasle šumom, bogate raznovrsnom divljači).

Velelepni Sirmium ( Sremska Mitrovica) je bio jedna od četiri rimske prestonice u lll veku i baš je Car Prob, rođen u Sirmiumu, na “plodno brdo” doneo vinovu lozu, što predstavlja početke vinogradarstava u ovom delu Evrope. Ostaci rimske imperije se najviše ogledaju u iskopinama nekadašnjih naselja: Banoštor-Malata Bononia, Slankamen-Acumicum, Surduk-Rittium…

Fruška gora kao deo Panonske nizije, bio je tokom čitave svoje istorije pozornica burnih istoriskih događaja koji su često dovodili do nestanka stare i pojave sasvim nove populacije ljudi.

Borbe oko severnih rimskih granica, pad Sirmiuma, nadiranje Avara i Slovena te njihove borbe sa Vizantijom predstavljaju ulazak u srednji vek,a borbe Avara sa Francima (791-796) uvode panonsku ravnicu u sferu ekspanzije Zapadnog carstva. U to doba se učvršćuje crkvena organizacija i Srem dobija episkopiju, a zatim u Xlll veku i biskupiju.

Turski upad u Srem od 1390. do 1392.godine najavljuje novo nemirno poglavlje istorije… Sremska Mitrovica je u tom periodu bila najveće muslimansko naselje severno od reke Save, a posle pobede Eugena Savojskog nad Turcima kod Sente 1697.godine i zaključenja Karlovačkog mira 1699.godine, hrišćanski živalj se seli u Ugarsku i zadržava se na padinama Fruške gore naseljavajući prnjavore podignute oko podignutih ili obnovljenih manastira. Turci u Sremu ostaju do kraja XVll i početka XVlll veka, kada se uspostavlja austrijska vlast.

 Najznačajniji javni objekti iz tog perioda su u stvari čitave naseljske celine: Sremski Karlovci, Petrovaradin, Irig… a od sakralnih objekata najznačajniji su manastiri koji predstavljaju bitne duhovne i privredne centre tog vremena.

Fruška gora je u srednjem veku predstavljala strateški važan prostor,a utvrđrnja koja su na njoj ili njenom podnožju podizana, kontrolisala su i branila ekonomski bitne transportne puteve i posede. Najbolje sačuvana utvrđenja novijeg datuma su Ilok (predstavlja utvrđenu tačku na zapadnim obroncima Fruške gore) i Petrovaradin kao važan strateški položaj na prirodno branjenom mestu (usamljena izdignuta stena koja uranja u Dunav)

U novijem periodu od 1941.do 1945. godine područje Fruške gore predstavlja poprište borbi i zločinačkih dejstava okupacionih nemačkih i ustaških jedinica. Jedan deo manastira je potpuno uništen, neki ni do dana današnjeg nisu obnovljeni (manastir Bešenovo), a značajni spomenici iz tog vremena su: spomenik na Iriškom vencu, Rohalj baze.

Da li Imate pitanje o našim etno apartmanima? Mi imamo odgovor. Pošaljite nam poruku putem dole kontakt forme.